Ścieżka edukacyjna Dęby Krzywoustego Klęskowo

Dwa potężne dęby rosnące przy ulicy Chłopskiej w szczecińskim Klęskowie to coś więcej niż pomniki przyrody. To punkt wyjścia do Puszczy Bukowej i miejsce, gdzie krzyżują się trzy znakowane szlaki turystyczne. Drzewa o obwodach przekraczających 6 metrów i wysokości dochodzącej do 25 metrów robią wrażenie już z daleka, a legenda o bitwie Bolesława Krzywoustego dodaje im historycznego kolorytu.

Choć nazwa sugeruje średniowieczną przeszłość, prawda jest prostsza – te dęby szypułkowe mają około 400 lat, więc z czasów Krzywoustego ich nie pamiętają. Legenda mówi, że w 1121 roku na polach między Klęskowem a Zdunowem książę polski rozgromił wojska pomorskie, a dęby miałyby być świadkami tej bitwy. W rzeczywistości zostały posadzone znacznie później, ale to nie umniejsza ich wartości.

Punkt startowy trzech szlaków turystycznych

Przy Dębach Krzywoustego zaczyna się (lub kończy) żółty Szlak im. Bolesława Krzywoustego, który prowadzi przez najciekawsze fragmenty Szczecińskiego Parku Krajobrazowego „Puszcza Bukowa”. Ma 13,6 km długości i wiedzie przez zalesione Wzgórza Bukowe, mijając po drodze liczne pomniki przyrody – głazy narzutowe, stare lipy, żywotniki. Szlak kończy się w Szczecinie-Strudze, przy moście nad rzeką Płonią.

Czerwony Szlak im. Bolesława Czwójdzińskiego łączy Dęby z Kołbaczem, gdzie znajduje się ogród dendrologiczny. Zielony Szlak im. Stanisława Grońskiego prowadzi przez Grodzisko Chojna i Jezioro Szmaragdowe w kierunku Zdrojów. Wszystkie trzy trasy prowadzą przez pagórkowaty, malowniczy teren porośnięty bukami i dębami.

Droga Górska i bukowy las

Od Dębów Krzywoustego rozpoczyna się też Droga Górska – jedna z głównych arterii komunikacyjnych Puszczy Bukowej. Na początkowym odcinku wykładana płytami betonowymi, dalej zmienia się w żużlową drogę leśną. Prowadzi grzbietem wododziału między dolinami dwóch potoków, oferując miejscami widoki na okoliczne wzgórza.

Teren wokół dębów to typowy krajobraz Wzgórz Bukowych – pagórkowaty, z przewagą buków, ale też z dębami, grabami i brzozami. Latem las jest gęsty i ciemny, jesienią robi się kolorowo, a zimą przez nagie gałęzie widać więcej. Przy szlakach można natknąć się na głazy narzutowe przyniesione przez lodowiec – niektóre mają nazwy, jak Głaz Krajoznawców czy Głaz Błażej zbudowany z granitu rapakiwi pochodzącego z Finlandii.

Dęby szypułkowe mogą dorastać do prawie 45 metrów wysokości i żyć ponad 500 lat. Te w Klęskowie, mimo że nie są najstarsze w regionie, należą do najokazalszych okazów tego gatunku w Szczecinie.

Klęskowo – osiedle na skraju puszczy

Klęskowo to dawna wieś, dziś część Szczecina położona na granicy Puszczy Bukowej. W dolinach strumieni Rudzianka i Chojnówka, z zabudową mieszkaniową od północy i lasem od południa. Ulica Chłopska, przy której rosną dęby, to spokojny zakątek z domami jednorodzinnymi, ogródkami i wiejskim klimatem.

W okolicy zachowało się kilka śladów dawnej przeszłości. Nieopodal znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko Chojna z XI-XII wieku – tam faktycznie mogły toczyć się bitwy z czasów Krzywoustego. Znaleziska archeologiczne z Klęskowa obejmują narzędzia kamienne z neolitu, przedmioty z epoki brązu i żelaza, a nawet rzymską monetę cesarza Maksencjusza z początku IV wieku.

Dla kogo to miejsce

Dęby Krzywoustego to przede wszystkim punkt startowy dla spacerowiczów i turystów pieszych planujących wędrówkę po Puszczy Bukowej. Rodziny z dziećmi mogą wybrać się na krótki spacer żółtym szlakiem – pierwszy odcinek Drogi Górskiej jest łatwy i wygodny, z betonowymi płytami pod nogami. Dalej robi się bardziej terenowo.

Miłośnicy przyrody docenią różnorodność drzewostanu i możliwość zobaczenia pomnikowych okazów – nie tylko samych dębów, ale też innych drzew rosnących przy szlakach. Osoby zainteresowane historią mogą połączyć wizytę przy dębach z odwiedzinami grodziska Chojna czy ryglowego kościoła w Płoni z XV wieku.

W okolicy Dębów Krzywoustego krzyżuje się kilka szlaków, co pozwala na tworzenie różnych wariantów wędrówek – od krótkiego spaceru po kilkugodzinną wyprawę przez całą Puszczę Bukową.

Praktyczne informacje – dojazd i czas zwiedzania

Dęby rosną przy ulicy Chłopskiej w Szczecinie-Klęskowie, w okolicy numeru 50, nieco ponad 100 metrów na południe od wiaduktu autostrady A6. Dojazd samochodem jest prosty – wystarczy wjechać w ulicę Chłopską z ulicy Poczdamskiej lub Bukowskiej. Parkowanie możliwe przy ulicy, choć miejsca są ograniczone.

Komunikacją miejską można dojechać autobusami MZK do przystanku na osiedlu Bukowe-Klęskowo, stamtąd około 10-15 minut spacerem ulicą Chłopską w kierunku południowym, do granicy parku krajobrazowego. Dęby znajdują się na terenie prywatnej posesji, ale są widoczne z ulicy i dostępne dla zwiedzających.

Same dęby można obejrzeć w kilka minut – to w końcu dwa drzewa przy drodze. Jeśli ktoś planuje spacer szlakiem turystycznym, warto zarezerwować co najmniej 2-3 godziny na pętlę przez las i powrót. Pełne przejście żółtego szlaku do Strugi to około 4-5 godzin marszu w jedną stronę.

Ceny: Dostęp do dębów jest bezpłatny i całodobowy. To pomniki przyrody rosnące przy ulicy publicznej.

Godziny: Miejsce dostępne o każdej porze, choć spacery po lesie najlepiej planować w godzinach dziennych, zwłaszcza jesienią i zimą.

Czas zwiedzania: Obejrzenie samych dębów – 5-10 minut. Spacer po okolicy szlakami turystycznymi – od 1 do 5 godzin, zależnie od wybranej trasy.

Jak dojechać: Samochodem – ul. Chłopska w Szczecinie-Klęskowie (okolica skrzyżowania z wiaduktem A6). Autobusem MZK – linie obsługujące osiedle Bukowe-Klęskowo, następnie spacer ulicą Chłopską na południe.

Co zabrać: Na spacer po szlakach warto mieć wygodne buty (część tras prowadzi po żużlu i leśnych duktach), wodę i mapę szlaków. Latem przydaje się środek na komary.