Platan Olbrzym Chojna

W niewielkiej Chojnie, tuż przy granicy z Niemcami, rośnie drzewo, które trudno objąć nawet kilku dorosłym ludziom trzymającym się za ręce. Platan Olbrzym to nie tylko najgrubszy platan klonolistny w Polsce, ale też jedno z najmasywniejszych drzew w całym kraju. Obwód jego pnia przekracza 10 metrów, a wiek szacuje się na około 300 lat.

Drzewo o obwodzie przekraczającym 10 metrów

Pierwsze wrażenie przy spotkaniu z Olbrzymem bywa szokujące. Pień tego platana ma bowiem ponad 1066 centymetrów obwodu w najwęższym miejscu – to niemal 11 metrów. Do tego dochodzi wysokość sięgająca 33-35 metrów, co razem daje spektakularny efekt. Nie bez powodu drzewo otrzymało status pomnika przyrody.

Charakterystyczna forma pnia przypomina nieco olbrzymią stopę mamuta. Na wysokości około 1,6 metra rozdziela się on na trzy masywne konary, które tworzą rozłożystą koronę. To właśnie ta nietypowa budowa sprawia, że drzewo wygląda jeszcze bardziej monumentalnie niż wskazywałyby same pomiary.

W dolnej części pnia widać rozległy ubytek – ślad po pożarze, który kiedyś dotknął drzewo. Mimo tego uszkodzenia platan wciąż rośnie i rozwija się, co świadczy o jego niezwykłej żywotności.

Platan był już znany i fotografowany na początku XX wieku, co potwierdza jego długą historię jako lokalnej atrakcji.

Historia 300-letniego pomnika przyrody

Szacunki dendrologów wskazują, że drzewo ma około 300 lat, co oznacza, że zostało posadzone mniej więcej na początku XVIII wieku. To były czasy, gdy Chojna należała jeszcze do Prus. Platan prawdopodobnie został posadzony celowo, jako ozdoba parkowa – platany klonolistne od wieków ceniono właśnie za walory dekoracyjne.

Gatunek ten powstał jako mieszaniec platana zachodniego i platana wschodniego, dobrze znosi warunki miejskie i zanieczyszczenia. Dlatego często spotyka się go w parkach i alejach. Okaz w Chojnie wyrósł jednak na wyjątkowy – żaden inny platan klonolistny w Polsce nie osiągnął takich rozmiarów.

Drzewo rośnie w idealnych dla siebie warunkach. Znajduje się tuż przy źródlisku i rzece Rurzycy, co zapewnia mu stały dostęp do wody. Ten czynnik miał zapewne kluczowe znaczenie dla jego rozwoju przez ostatnie trzy stulecia.

Co zobaczyć przy Platanie Olbrzymie

Sam platan stoi w parku miejskim, przy skrzyżowaniu ulic Bałtyckiej, Wojska Polskiego i Marii Skłodowskiej-Curie. Drzewo otoczone jest ogrodzeniem, które ma je chronić przed zbyt bliskim kontaktem z turystami – takie masywne okazy wymagają szczególnej opieki.

Kiedyś drzewo rosło na otwartej polanie parkowej, gdzie można było podziwiać je z każdej strony. Dziś park jest bardziej zarośnięty, ale Olbrzym wciąż robi wrażenie. Warto obejść drzewo dookoła, żeby docenić jego prawdziwe rozmiary i zobaczyć charakterystyczny kształt pnia z różnych perspektyw.

Okolica sama w sobie zachęca do spaceru. Rzeka Rurzyca tworzy tu malowniczy zakątek, a park oferuje cień w upalne dni. Z centrum Chojny do platana prowadzą specjalne drogowskazy, więc trudno się zgubić.

W 2012 roku Platan Olbrzym brał udział w konkursie „Drzewo Roku” organizowanym przez Klub Gaja.

Dla kogo jest ta atrakcja

Wizyta przy Platanie Olbrzymie sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi mogą wykorzystać okazję, żeby pokazać maluchom, jak wielkie potrafią być drzewa – to dobra lekcja przyrody w terenie. Starsze dzieci chętnie próbują objąć pień, co przy takim obwodzie staje się zabawnym wyzwaniem.

Miłośnicy przyrody i dendrolodzy znajdą tu okazję do obejrzenia naprawdę wyjątkowego okazu. Nie każdego dnia można zobaczyć drzewo o obwodzie przekraczającym 10 metrów. Warto mieć przy sobie aparat – zdjęcia z Olbrzymem robią wrażenie.

Dla osób zwiedzających Chojna lub okolicę platan może być przyjemnym punktem programu. Nie wymaga dużo czasu, ale daje szansę na chwilę wytchnienia w zieleni. Łączy się dobrze z wizytą w innych atrakcjach miasta, takich jak gotyckie kościoły czy pozostałości murów obronnych.

Opieka nad pomnikiem przyrody

Tak stare i masywne drzewo wymaga regularnej pielęgnacji. W 2011 roku przeprowadzono specjalistyczne prace pielęgnacyjne, które miały zapewnić Olbrzymowi dobre warunki do dalszego wzrostu. Mimo uszkodzeń pnia drzewo wciąż się rozwija, co potwierdza skuteczność zabiegów.

Status pomnika przyrody oznacza prawną ochronę. Drzewo nie może zostać wycięte, a wszelkie prace w jego pobliżu muszą uwzględniać bezpieczeństwo korzeni i korony. Ogrodzenie wokół pnia to element tej ochrony – zapobiega ubijaniu gleby wokół drzewa i uszkodzeniom kory.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Dostęp do Platana Olbrzyma jest bezpłatny i możliwy o każdej porze dnia i nocy. To atrakcja dostępna przez cały rok, choć każda pora roku pokazuje drzewo w nieco innym świetle. Latem można podziwiać pełną, rozłożystą koronę z charakterystycznymi liśćmi platana. Jesienią liście zmieniają barwę, a zimą odsłania się pełna architektura gałęzi.

Na samą wizytę wystarczy 15-20 minut, choć warto zarezerwować więcej czasu na spacer po całym parku nad Rurzycą. Jeśli ktoś planuje dłuższy pobyt w Chojnie, platan można połączyć z innymi atrakcjami miasta.

Dojazd: Chojna leży około 20 kilometrów na północ od Szczecina, przy drodze krajowej nr 31. Z centrum miasta do platana prowadzą drogowskazy – dojście pieszo zajmuje zaledwie kilka minut. Dokładny adres to okolice skrzyżowania ulic Bałtyckiej, Wojska Polskiego i M. Skłodowskiej-Curie. Można też nawigować bezpośrednio pod adres: Bałtycka 14, 74-500 Chojna.

Parking: W okolicy znajdują się miejsca parkingowe, choć Chojna to niewielkie miasto i często łatwiej zaparkować gdzieś w centrum, a następnie dojść pieszo.

Dostępność: Teren wokół drzewa jest stosunkowo płaski, co ułatwia dostęp osobom z ograniczoną sprawnością ruchową. Warto jednak pamiętać, że to park, więc nawierzchnia może być nierówna, zwłaszcza po deszczu.

Najnowsze pomiary z 2014 roku wykazały obwód 1066 cm w najwęższym miejscu pnia, mierzonym na wysokości 45 centymetrów nad ziemią. Na standardowej wysokości pomiarowej (130 cm) obwód jest jeszcze większy – przekracza 1078 cm.

Co zabrać ze sobą: Aparat lub telefon do zdjęć to podstawa. Warto też mieć coś do picia, jeśli planuje się dłuższy spacer po okolicy. Latem przyda się nakrycie głowy, choć sam park oferuje sporo cienia.

Połączenie z innymi atrakcjami: Chojna ma więcej do zaoferowania niż tylko platan. W mieście warto zobaczyć gotycki kościół Mariacki z XIV wieku, fragmenty średniowiecznych murów miejskich czy Muzeum w Wieży Wodnej. Całość można zwiedzić w ciągu kilku godzin, co czyni Chojna dobrym celem na jednodniową wycieczkę z Szczecina lub okolic.