Park Miejski im. Stanisławy Siarkiewicz

Park Miejski im. Stanisławy Siarkiewicz to ponad sześciohektarowy teren zieleni w samym sercu Gryfina, położony na niewielkim wzniesieniu tuż przy granicy dawnej pradoliny Odry. To miejsce, gdzie historia spotyka się z przyrodą – spacerując alejkami można natknąć się zarówno na fragment średniowiecznych murów miejskich, jak i na ścieżkę dydaktyczną prowadzącą przez ciekawe przyrodniczo zakątki. Park funkcjonuje od ponad stu lat, choć jego historia sięga znacznie dalej.

Historia parku – od fortyfikacji do miejskiego ogrodu

Teren dzisiejszego parku przez wieki pełnił zupełnie inne funkcje. Od XIII wieku aż do połowy XVIII stulecia przebiegały tędy mury obronne Gryfina wraz z wałami ziemnymi i suchą fosą. To właśnie tutaj strzegły miasta potężne fortyfikacje – mury o długości niemal dwóch kilometrów i wysokości dziewięciu metrów, wzmocnione licznymi wieżyczkami i dwoma bramami. Brama Szczecińska od północy już nie istnieje, ale od strony południowo-zachodniej zachował się fragment murów z XIV-wieczną Bramą Bańską, która do dziś przypomina o obronnym charakterze tego miejsca.

Po 1777 roku, gdy fortyfikacje straciły znaczenie militarne, obszar zaczął się przekształcać. Wały i fosy ustąpiły miejsca ogrodom miejskim. Część terenu wydzielono na cmentarz – jeszcze w latach sześćdziesiątych XX wieku stały tu neoklasycystyczne grobowce stylizowane na greckie świątynie i rzymskie mauzoleum. Z czasem jednak nagrobków ubywało, a dzięki bogatej roślinności miejsce stawało się coraz bardziej parkiem niż nekropolią.

W okresie międzywojennym w parku stanęły dwa pomniki – monument zwycięstwa z 1871 roku oraz pomnik poświęcony mieszkańcom Gryfina poległym w I wojnie światowej. Niestety, żaden z nich nie przetrwał do naszych czasów.

Stanisława Siarkiewicz – patronka parku

Przez wiele lat park nosił imię radzieckiego żołnierza S.A. Kalinowskiego. Zmiana nastąpiła dopiero 30 grudnia 2003 roku, kiedy Rada Miejska w Gryfinie nadała mu nowego patrona. Stanisława Siarkiewicz to postać, którą wielu mieszkańców miasta do dziś nie zna, choć jej wkład w lokalną kulturę był niemały.

Siarkiewicz była gryfińską nauczycielką, ale również malarką, poetką i przede wszystkim miłośniczką przyrody. Właśnie ta ostatnia pasja łączy ją idealnie z parkiem, który nosi jej imię. W północnej części parku, przy jednej z alejek, stoi głaz narzutowy z tablicą upamiętniającą patronkę – to dobry punkt orientacyjny i początek ścieżki dydaktycznej.

Co zobaczyć w parku – ścieżka dydaktyczna i walory przyrodnicze

Park rozciąga się na powierzchni 6,02 hektara i jest własnością gminy Gryfino. Otaczają go cztery ulice: od północy 1-go Maja, od wschodu Kolejowa z terenem PKP, od południa Armii Krajowej, a od zachodu Parkowa. Główne alejki, utwardzone drobnym kamieniem tłuczeniowym, łączą się bezpośrednio z przyległymi ulicami, co czyni park łatwo dostępnym z każdej strony.

Największą atrakcją dla osób zainteresowanych przyrodą jest ścieżka dydaktyczna zaprojektowana tak, by pokazać najciekawsze okazy roślinności. Trasa prowadzi wzdłuż istniejących alejek, a przy każdym ważniejszym punkcie można znaleźć obiekty warte uwagi. Początek ścieżki znajduje się przy wejściu od strony północno-wschodniej – od dworca PKP, PKS i postoju taksówek. Zaraz po wejściu mijamy szpaler kasztanowców pospolitych z pojedynczym kasztanowcem czerwonym, rosnące wzdłuż parkingu.

Dalej alejki rozchodzą się w różnych kierunkach. To właśnie przy jednym ze skrzyżowań leży wspomniany głaz z tablicą patronki. Spacerując dalej można odkrywać kolejne gatunki drzew i krzewów – park ma bogatą i różnorodną roślinność, która była jednym z powodów, dla których to miejsce przekształciło się z cmentarza w teren rekreacyjny.

Dla kogo jest ten park?

Park Miejski im. Stanisławy Siarkiewicz to uniwersalne miejsce. Rodziny z dziećmi znajdą tu spokojną przestrzeń do spacerów, z dala od ruchu ulicznego, choć w samym centrum miasta. Przedszkolaki często odwiedzają park w poszukiwaniu jesiennych skarbów – kasztanów, żołędzi, kolorowych liści. Miłośnicy historii docenią bliskość średniowiecznej Bramy Bańskiej i fragmentu murów miejskich – to namacalny ślad tego, jak wyglądało niegdyś miasto obronne.

Osoby zainteresowane przyrodą mają do dyspozycji ścieżkę dydaktyczną, która pozwala bliżej poznać lokalne gatunki roślin. Park jest też po prostu przyjemnym miejscem do odpoczynku – ławki wzdłuż alejek zachęcają do zatrzymania się na chwilę. Jesienią, gdy drzewa przybierają ciepłe barwy, park ożywa dzięki spacerowiczom szukającym oddechu od codzienności.

Niewielu mieszkańców Gryfina wie, że ich park miejski nosi imię konkretnej osoby. Warto przyjrzeć się tablicy na głazie narzutowym i dowiedzieć się więcej o Stanisławie Siarkiewicz – lokalnej artystce i przyrodniczce.

Jak dojechać i ile czasu zarezerwować

Park znajduje się w centrum Gryfina, więc dotarcie nie sprawia problemu. Najbliżej jest od dworca PKP i PKS – wejście od strony północno-wschodniej to dosłownie kilka kroków od przystanków. Jeśli ktoś przyjeżdża samochodem, przy parku znajduje się parking dostępny od strony ulicy Parkowej lub 1-go Maja. Gryfino leży w województwie zachodniopomorskim, nad wschodnim ramieniem Odry zwanym Regalicą, niedaleko Szczecina.

Na spokojny spacer warto zarezerwować około godziny. Jeśli ktoś chce dokładnie przejść ścieżkę dydaktyczną i zatrzymać się przy każdym oznaczonym punkcie, może to zająć nieco dłużej. Warto połączyć wizytę w parku z obejrzeniem Bramy Bańskiej i fragmentu średniowiecznych murów – znajdują się tuż obok, od południowo-zachodniej strony parku.

Informacje praktyczne

Park jest ogólnodostępny i bezpłatny – można wejść o każdej porze. Alejki są utwardzone, co ułatwia spacery nawet po deszczu, choć warto mieć wygodne obuwie. Teren parku nie jest szczególnie duży – nieco ponad sześć hektarów – ale wystarczająco rozległy, by poczuć się jak w zielonej enklawie mimo bliskości centrum miasta.

Wiosną i latem park oferuje cień i świeżość, jesienią przyciąga kolorami liści, a zimą można tu spokojnie przespacerować się po cichych alejkach. To nie jest miejsce z rozbudowaną infrastrukturą – nie ma tu placu zabaw ani kawiarni – ale właśnie w tej prostocie tkwi jego urok. Park pełni funkcję, którą pełnił przez ostatnie stulecie: daje mieszkańcom i gościom Gryfina chwilę wytchnienia w otoczeniu przyrody, w miejscu naznaczonym historią.

Lokalizacja: ul. Parkowa, 74-100 Gryfino (park otoczony ulicami: 1-go Maja, Kolejową, Armii Krajowej i Parkową)

Dojazd: Pieszo od dworca PKP/PKS (wejście północno-wschodnie) lub samochodem z parkingiem przy parku

Czas zwiedzania: 1-1,5 godziny na spacer ze ścieżką dydaktyczną

Wstęp: Bezpłatny, park ogólnodostępny

Udogodnienia: Alejki utwardzone kamieniem tłuczeniowym, ścieżka dydaktyczna, ławki, głaz z tablicą patronki