Brama Barnkowska Chojna

Brama Barnkowska to jedna z dwóch ocalałych średniowiecznych bram miejskich w Chojnie. Masywna, ceglana budowla o wysokości 29 metrów z otwartym tarasem widokowym na szczycie. Warto tu zajrzeć nie tylko dla samej architektury, ale przede wszystkim dla panoramy miasta, którą rozpościera się z murów obronnych.

Nazwa pochodzi od wsi Barnkowo, która kiedyś leżała poza granicami miasta, a dziś stanowi jego część. Brama ma też drugą nazwę – Myśliborska – i stanowiła główny wjazd do Chojny od wschodu.

Historia bramy – od kamienia do cegły

Pierwotna brama powstała na początku XIV wieku jako budowla kamienna. Nie przetrwała jednak długo w tej formie. Już sto lat później rozebrano ją i postawiono od nowa, tym razem z cegły. To właśnie tę XV-wieczną wersję można oglądać do dziś, choć kolejne stulecia przyniosły jej dalsze przekształcenia – rozbudowa trwała aż do XVI wieku.

Kamienny cokół, na którym stoi ceglana konstrukcja, to prawdopodobnie jedyna pozostałość po pierwotnej, starszej budowli. Reszta to solidna ceglana robota średniowiecznych murarzy.

W czasach największej świetności Chojna była chroniona przez rozbudowany system obronny z trzema głównymi bramami, przedbramiami, basztami, czatowniami i potężnymi murami. Do dziś przetrwały tylko dwie bramy – Barnkowska i Świecka. Trzecią rozebrali w XIX wieku.

Architektura i układ obronny

Brama ma plan czworokąta o wymiarach 9,6 na 9,2 metra i liczy sześć kondygnacji. Konstrukcja jest dwustopniowa – dolna część osiąga 15 metrów wysokości i składa się z czterech kondygnacji bogatych w detale architektoniczne. Górna, dwukondygnacyjna część, zwieńczona jest spiczastym hełmem.

W środku przebiega przejazd bramny, którym niegdyś wjeżdżano do miasta. Całość wieńczy ośmioboczna wieża z charakterystycznym ostrosłupowym dachem.

W okresie rozkwitu fortyfikacji chojeńskich brama była znacznie bardziej rozbudowana. Posiadała szyję (wąskie przejście między murami), budynek przedbramia oraz kolejną, drugą szyję zakończoną barbakanem z podwójnym rzędem strzelnic. Całość otaczała fosa zasilana wodami z pobliskiej rzeczki. Taki układ tworzył prawdziwą przeszkodę dla potencjalnych napastników.

Taras widokowy – najlepszy punkt obserwacyjny w mieście

Dziś główną atrakcją bramy jest otwarty taras widokowy na szczycie, otoczony zębatym murem obronnym. To najlepsze miejsce, żeby zobaczyć Chojnę z lotu ptaka.

Z wysokości rozpościera się widok na pozostałe fragmenty murów obronnych miasta, zabudowę Starego Miasta i okoliczne tereny. W pogodny dzień można spokojnie poświęcić kilkanaście minut na kontemplację panoramy i zrobienie zdjęć.

Dla kogo to miejsce?

Brama Barnkowska to pozycja obowiązkowa dla miłośników średniowiecznej architektury obronnej. Osoby interesujące się historią fortyfikacji znajdą tu ciekawy przykład bramy wieżowej z zachowanymi elementami obronnymi.

Rodziny z dziećmi też mogą tu wpaść – wejście na taras to niewielka przygoda, a widok z góry robi wrażenie nawet na tych, którzy nie przepadają za historią. Trzeba jednak liczyć się z pokonaniem schodów na szczyt – nie jest to miejsce dostosowane dla osób z problemami z poruszaniem się.

Zwiedzanie samej bramy nie zajmie więcej niż 20-30 minut. Warto połączyć je z wizytą przy drugiej bramie – Świeckiej – oraz spacером wzdłuż zachowanych fragmentów murów miejskich. Całość tworzy spójną trasę po fortyfikacjach Chojny.

Architektura Bramy Barnkowskiej świadczy o zamożności średniowiecznej Chojny. W tamtych czasach bramy miejskie były wizytówką miasta – im bardziej okazałe, tym większy prestiż.

Chojna – miasto warte odwiedzin

Sama Chojna to niewielkie miasto w województwie zachodniopomorskim, położone niedaleko granicy z Niemcami. Poza bramami obronnymi warto zobaczyć tu monumentalny gotycki kościół Mariacki – jeden z największych tego typu w Polsce – oraz zabytkową panoramę miasta namalowaną przez R. Melcherta w 1894 roku. Artysta skopiował zaginiony obraz z początku XVII wieku, który jest najstarszym znanym wizerunkiem Chojny.

W Miejskiej Bibliotece Publicznej można obejrzeć tę panoramę, która przedstawia miasto z południowego zachodu, ukazując najważniejsze budowle: kościół Mariacki, ratusz, zespół klasztorny oraz obie bramy w pełnej krasie.

Informacje praktyczne – jak dotrzeć i co warto wiedzieć

Brama Barnkowska znajduje się przy ulicy Bolesława Chrobrego w Chojnie. Do miasta można dojechać samochodem – z Szczecina to około 60 kilometrów, z Gorzowa Wielkopolskiego nieco mniej. Parking można znaleźć w okolicy Starego Miasta.

Jeśli chodzi o transport publiczny, do Chojny kursują autobusy z większych miast regionu. Sama brama położona jest w centrum, w obrębie staromiejskich fortyfikacji, więc łatwo ją znaleźć.

Godziny otwarcia i ceny: Brama posiada otwarty taras widokowy, jednak szczegółowe informacje o godzinach dostępności i ewentualnych opłatach za wstęp najlepiej sprawdzić w Centrum Informacji w Chojnie przy ul. 3 Maja 1a. Warto zadzwonić przed wizytą, żeby upewnić się, że taras będzie dostępny.

Ile czasu przeznaczyć: Na samą bramę wystarczy 20-30 minut. Jeśli planujecie spacer po murach obronnych i wizytę przy Bramie Świeckiej, przewidzcie godzinę. Połączenie zwiedzania fortyfikacji z wizytą w kościele Mariackim i przejściem przez Stare Miasto to dobry plan na 2-3 godziny.

Co zabrać: Aparat lub telefon do zdjęć – widoki z tarasu są naprawdę fotogeniczne. W słoneczne dni przyda się nakrycie głowy, bo na szczycie bramy nie ma cienia.